نورمن بورلاگ دانشمند علوم کشاورزي در سال 1970 به دليل پرورش دادن گياهان پر بازده به منظور جلوگيري از قحطي در کشورهاي در حال توسعه جايزه جهاني صلح نوبل را دريافت کرده و لقب پدر انقلاب سبز در کشاورزی، به او داده شده بود. انقلاب سبز با پرورش گياهاني مانند گندم به گونه اي که نسبت به مواقع عادي محصول بيشتري توليد کند به منظور کمک به کنترل قحطي در کشورهاي در حال توسعه آغاز شد. بورلاگ به عنوان يکي از برترين اساتيد علوم کشاورزي بين المللي در دانشگاه تگزاس مشغول به کار بود.به گفته متخصصان تلاش وي به منظور پرورش گياهان پر بازده و مقاوم در برابر آفات تاکنون توانسته است جان ميليونها انسان را در سرتاسر جهان نجات دهد و در عين حال نيازهاي غذايي بسياري از کشورها از جمله هند و پاکستان را برطرف کرده و به اين کشورها در مستقل شدن در صنايع غذايي ياري رسانده است. وي در سال 1970 به پاس تمامي تلاشهايش جايزه صلح نوبل را دريافت کرد و در سال 2007 نيز مدال طلاي کنگره آمريکا که از بالاترين نشانه هاي افتخار اين کشور به شمار مي رود را دريافت کرد.انقلاب سبز در دهه 1980 روی داد.  پیشرفت های کشاورزی در قرن بیستم، نمایانگر تلاش چندین نسل از کشاورزان، پژوهشگران و سیاست گزاران برای دستیابی به امنیت غذایی بود. نتیجه این تلاش ها موجب افزایش متوسط عملکرد جهانی گندم از 0/9 در اغاز قرن بیستم  به 2/6 تن در هکتار در پایان این قرن شد. این افزایش عملکرد در جو و برنج هم اتفاق افتاد. پیدایش انقلاب سبز مرهون تولید ارقام کودپذیر پاکوتاه بود.  با وقوع  انقلاب سبز نظریه مالتوس نقض شد. توماس مالتوس در اواخر سده هجدهم اعلام کرد که منابع غذایی با رشد خطی افزایش می یابد، در حالیکه رشد جمعیت انسان از الگوی تصاعد هندسی پیروی می کند و بر این اساس، روزی خواهد رسید که جمعیت از مقدار غذای تولید شده فراتر رفته و قحطی جهانی به وقوع می پیوندد. پیشرفت های صنعت و کشاورزی باعث شد تا نظریه مالتوس تحقق نیابد. اما ضمن اینکه ارقام کود پذیر تولید شد، سیل ترکیبات مصنوعی به سمت کشت بوم ها سرازیر شد. این ترکیبات، دشمن خاموش و خزنده سلامتی بوم نظام های طبیعی و کشاورزی هستند که ناهنجاری های ناشی از ان در اینده ظهور خواهد کرد.

 

برخی عوارض انقلاب سبز

عوارض محیطی

آفت کشها

انقلاب سیز مصرف آفت کش هایی را که برای محدود کردن سطوح بالای خسارات مریوط به افات که بطور غیر قابل اجتنابی در کشت تک محصولی(monoculture) (که در آن یک محصول منفرد در سطح وسیعی کشت میشود) اتفاق می افتد، افزایش داد.به علاوه استفاده نامناسب و بیش از حد آفت کش ها بوسیله کشاورزان ناآزموده در هند به عنوان مسئول افزایش سرطان در مناطق روستایی شناخته شده است.

موضوعات مربوط به آب

شوری،غرقابی بودن و پایین بودن سطح آبها در مناطق معین همه نتایج آبیاری اضافی هستند.

تنوع زیستی

گسترش انقلاب سبز در کشاورزی بر تنوع حیاتی گونه های کشاورزی وحشی تاثیر گذاشت. اختلاف کمی در این مورد وجود دارد که انقلاب سبز در جهت کاهش تنوع حیاتی گونه های کشاورزی عمل کرده است. این باعث نگرانی هایی در مورد حساسیت منابع غذایی به پاتوژن هایی که نمیتوانند بوسیله مواد شیمیایی کنترل شوند بعلاوه از دست دادن دائمی بسیاری از منابع با ارزش ژنتیکی پرورده شده در واریته های سنتی در طول هزاران سال شد.برای توجه به این نگرانی ها بانکهای بذر بزرگی از قبیل انستیوی منابع ژنتیکی گیاهان بین المللی (International Plant Genetic recources u=indtitute) (در زمان کنونی تنوع حیاتی بین المللی Biodiversity International) مربوط به CGIAR تاسیس شده است. در مورد تاثیر انقلاب سبز بر تنوع زیستی گونه های وحشی نظرات گوناگونی وجود دارد. یک پیش فرض این گونه می اندیشد با بوسیله افزایش تولید در واحد سطح زمین،کشاورزی نیاز به گسترش یافتن به زمینهای زراعی برای تغذیه جمعیت روبه رشد انسانها نخواهد داشت. فرضیه مقابل به این می اندیشد که تنوع زیستی قربانی شده است چون سیستمهای سنتی کشاورزی جایگزین شده گاهی تلاشهای برای باقی نگاه داشتن تنوع زیستی وحشی داشته اند و به این دلیل که انقلاب سبز توسعه کشاورزی را به مناطقی کشانده است که قبلا برای کشاورزی غیر سود ده با بیش از حد خشک بوده اند.

با این وجود جامعه جهانی جنبه های منفی توسعه کشاورزی را همانطور که در معاهده 1992 Rio که بوسیله ۱۸۹ کشور امضا شده درج شده، تصدیق کرده است، و تعداد بسیاری طرحهای عملی تنوع زیستی ملی را که فقدان تنوع زیستی کافی را به توسعه کشاورزی به به قلمروهای جدید نسبت میدهد را تولید کرده است.

 

 

منابع:

کامکار، ب. مهدوی دامغانی، ع. 1387. مبانی کشاورزی پایدار

http://najishah.persianblog.i

.